1-میدان نقش جهان
میدان نقش جهان یکی از بزرگترین و زیباترین میدانهای جهان است. این میدان با ۵۰۷ متر طول و ۱۵۸ متر عرض، چهار اثر تاریخی 1 را اعم از مسجد شیخ لطفالله، مسجد امام، سر در بازار قیصریه و کاخ عالی قاپو، در خود جای داده است. دورتادور میدان نقش جهان ۲۰۰ حجره دو طبقه دارد و گردشگران هم برای بازدید از این میدان و هم برای خرید، به آن مراجعه میکنند. زمانی که صفویان اصفهان را بهعنوان پایتخت انتخاب کردند، میدان نقش جهان احداث شد. در این هنگام مسجد امام، مسجد شیخ لطفالله و سردر بازار قیصریه نیز ساخته شده اند.

2- عمارت عالی قاپو
کاخ عالی قاپو در میدان نقش جهان و روبهروی مسجد شیخ لطفالله قرار دارد. این کاخ را میتوان شاهکاری از معماری صفوی نامید. پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان، شاه بزرگان و شخصیتهای مهم را در این کاخ به حضور میپذیرفت. کاخ عالی قاپو در ۶ طبقه ساخته شده است و هر یک از طبقات تزیینات خاص خود را دارد. «عالی قاپو» به معنی «سردر بلند» یا «درگاه بلند» است و این کاخ را میتوان مدخل قصرهایی نامید که در عصر صفویه در محدوده میدان نقش جهان ساخته شده بود.
در طبقه ششم این کاخ تالاری قرار دارد که به آن اتاق صوت میگویند. این تالار بهگونهای ساخته شده است که مانند استودیوی ضبط، طنینهای اضافی را از صدا میگیرد و اصوات را بهشکل صاف به تمام قسمتهای تالار میرساند. همه جای این تالار گچبریهای زیبا بهشکل جام و صراحی است.

3- مسجد شیخ لطف الله
مسجد شیخ لطف الله یکی دیگر از یادگاریهای صفویان در اصفهان و میدان نقش جهان است. ساخت این مسجد که بهمنظور بزرگداشت مقام شیخ لطفالله عاملی بنا شد، حدود ۱۸ سال (از سال ۱۰۱۱ تا ۱۰۲۸ هجری قمری) طول کشید. این مسجد در ضلع شرقی میدان نقش جهان و روبهروی عمارت عالی قاپو و مجاورت مسجد امام قرار دارد. گنبد مسجد شیخ لطفالله هم از بیرون و هم از درون کاشیکاری شده و روی چندین طاق کنگرهدار مرتفع ساخته شده است. این طاقها بهقدری بلند هستند که از میدان نقش جهان نیز دیده میشوند. کاشیکاریهای گنبد این مسجد از استادانهترین و زیباترین کاشیکاریهای معماری ایرانی است. محراب مسجد نیز یکی دیگر از زیباییهای منحصربهفرد و تحسینبرانگیز مسجد شیخ لطفالله است. در این مسجد بهگونهای ساخته شده است که چرخش ۴۵ درجهای دارد که معماران سنتی ایرانی در اصطلاح به آن «پاشنه» میگویند

4- مسجد امام
مسجد امام اصفهان مسجد شاه یا مسجد جامع عباسی هم نامیده میشود و در دوره صفوی و در قسمت جنوبی میدان امام ساخته شد. مسجد امام را میتوان شاهکاری از معماری، کاشیکاری و نجاری قرن ۱۱ هجری نامید. چند کتیبه در سردر اصلی آن به چشم میخورد. در دو زاویه صحن مسجد نیز دو مدرسه سلیمانی و ناصری جلب توجه میکند. هر دو مدرسه متعلق به دوره صفوی است و چون در دوره ناصرالدین شاه قاجار، یکی از آنها مرمت و بازسازی شد، آن را مدرسه ناصری نامیدند. در این مسجد چندین فرمان شاه عباس روی لوحهای سنگی نصب شده است. در مرکز گنبد بزرگ جنوبی بهگونهای است که انعکاس صوت صورت میگیرد. مسجد امام در ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ با شمارهی ۱۰۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

5-سر در بازار قیصریه
سردر بازار قیصریه در قسمت شمالی میدان نقش جهان و روبهروی مسجد امام قرار گرفته است. این 1 هم یکی دیگر از جاهای 1 اصفهان است که به عهد صفوی تعلق دارد. قبلا سردر قیصریه سه طبقه داشت؛ اما امروزه طبقه سوم که نقارهخانه بود و در آن اوقات روز اعلام میشد، تخریب شده است. سردر قیصریه شما را بهسمت بازار بزرگ اصفهان هدایت میکند. این بنا از روی نمونهی بنایی دیگر در شهر قیصریه ساخته شده است و به همین دلیل این نام را برایش انتخاب کردهاند. در سردر قیصریه چند تابلوی نقاشی نیز وجود دارد که شکارگاه سلطنتی و اروپاییهای دربار اصفهان را به تصویر کشیدهاند. درمجموع عمارت قیصریه شامل سردر، عمارت نقارهخانه، ضرابخانه و کاروانسرای شاهی است و گردشگران را به خود علاقهمند میکند. این اثر در ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ به شماره ۱۰۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

6-عمارت هشت بهشت
عمارت هشت بهشت را هم صفویان برای اهالی اصفهان به ارمغان آوردهاند. این عمارت در اواخر حکومت این سلسله، محل سکونت حاکمان بوده است. عمارت هشت بهشت در باغ بزرگ و بسیار زیبای نقش جهان قرار دارد که بنای اولیه آن را شاه اسماعیل اول بنا نهاد. این عمارت هشت ضعی است در دو طبقه ساخته شده و چهار نما دارد و هیچ یک از نماها همانند دیگری نیست. به نظر میرسد نمای شمالی نمای اصلی عمارت باشد؛ اما استخری که در ضلع شرقی قرار دارد، نشان میدهد که نمای اصلی در این سمت قرار دارد. در وسط تالار عمارت، حوض هشت ضلعی به جنس مرمر قرار دارد که به آن حوض مروارید میگویند. در و پنجرههای آن نیز خاتمکاری است و زیبایی عمارت را دوچندان کرده است. عمارت هشت بهشت در تاریخ ۲۲ آذر ماه ۱۳۱۳ به شماره ۲۲۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

7-عمارت چهل ستون
باغ چهل ستون یکی از جاذبههای گردشگری شهر اصفهان است و کمتر کسی است که آن را نشناسد. این باغ مساحتی بالغ بر ۶۷ هزار متر مربع دارد و ساخت آن سالها به طول انجامیده است. در آن دوره این باغ را باغ جهاننما مینامیدند و در ابتدا شاه عباس کوشکی بهشکل کلاه فرنگی بنا کرد و میتوان آن را بنای اولیه کاخ چهل ستون نامید. این باغ در میدان امام حسین واقع در خیابان استانداری اصفهان قرار دارد.
عمارت چهل ستون در واقع ۲۰ ستون دارد که با انعکاس آنها در حوض، ۴۰ ستون بهنظر می رسند
عمارت چهل ستون در واقع بیست ستون دارد و انعکاس ستونهای عمارت در حوض مقابل آن باعث شده که این عمارت را «چهل ستون» بنامند؛ اما برخی از مورخان معتقد هستند که کاخی که شاه عباس دوم آن را تکمیل کرد، چهل ستون داشته؛ اما در آتشسوزی سال ۱۱۱۸ هجری قمری تنها بیست ستون از آنها باقی ماند. آینهکاریها، نقاشیهای بزرگ دیواری و ستونهای چوبی از زیباییهای چشمنواز این کاخ است. در و پنجرهها نیز منبت و خاتمکاری بوده و نمایشگر هنرهای اصیل ایرانی هستند. حکمرانان صفوی در تالار مرکزی کاخ از میهمانان و شخصیتهای خارجی پذیرایی میکردند.

8-مسجد جامع یا مسجد جمعه ی اصفهان
مسجد جمعه اصفهان، از قدیمیترین مجموعه معماری مذهبی در ایران است. قديمیترين بنای تاريخی اصفهان را بايد مسجد جمعه يا مسجد جامع اصفهان تلقی کرد. سيمای فعلی مسجد عمدتا مربوط به اقدامات دوره سلجوقی است، اما تعميرات و الحاقات آن به دورههای بعد بهخصوص عصر صفويان مربوط میشود. گرچه در کاوشهای باستانشناسی آثاری متعلق به دوره آلبويه و قرن سوم هجری باز میگردد. در همين کاوشها آثار قبل از اسلام نيز کشف شده است

برچسب:
نویسنده: ماهان رضایی